René Jansen - beeldend kunstenaar

Je maakt wat mee.  Kunstenaars heb je in allerlei soorten en maten en categoriseren kun je ze op vele manieren. Bijvoorbeeld in binnen schilders en buiten schilders. Of om binnen het jargon te blijven: atelier schilders en “en plein air” schilders. De term: plein air is Frans en stamt uit de tijd dat de Franse impressionisten met de komst van de tubeverf erop uit trokken om het landschap ter plekke vast te leggen. Het blijft voor mij een beetje een elitaire omschrijving voor buiten schilderen. Ik ben eigenlijk altijd een typische atelier schilder geweest totdat ik Ronald Soeliman leerde kennen. Sinds ik Ronald ken en dat is inmiddels al heel wat jaren, ben ik parttime plein air schilder; wat zoveel wil zeggen als af en toe erbij. Ronald is een echte en zo ken ik er nog wel een paar. Ik zal dat nooit worden omdat ik de rust en het gemak van m’n atelier veel te lief heb. Ik zal ook nooit alleen maar tevreden kunnen zijn met een snelle impressie; hoe goed die soms ook lukt. Dat je...

Wanneer is iets af.  Altijd moeilijk, de vraag; wanneer is iets af. Het maakt niet uit of je nog maar net schildert of dat je er al je hele leven mee bezig bent. Het moment waarop je besluit te stoppen, blijft een moeilijke en ook niet altijd onherroepelijk. Je kunt namelijk ook weer op je besluit terug komen. Zo kan iets al maanden af zijn, maar dan opeens bij een hernieuwde blik niet en zit je er tegen beter weten in weer in te rommelen. Dit soort escapades zijn niet ongevaarlijk, want voordat je het weet ben je het ding aan het verprutsen. Soms is dat niet het geval, maar doet zich wel de vraag voor of het er allemaal beter op is geworden; of je alleen maar iets hebt toegevoegd dat weliswaar niet verkeert is, maar is het er ook beter van geworden? Zo kwam ik een fotootje tegen van een studie van Villa Cementina in Frankrijk. Ik heb het schilderijtje daar ter plekke geschilderd en ben op een gegeven moment gestopt. Het was niet af, maar wat er stond beviel me wel. ‘k Kon er la...

De schilder en de muze.  Wat maakt een model bijzonder? Waarom kun je met het ene model beter uit de voeten dan met het andere en waar zit hem dat in. Alleen mooi is nooit voldoende; net zomin als het hebben van rood haar, al is dat soms mooi meegenomen. In het geval van Jessica was dat overigens wel de aanleiding, waardoor ik met haar in contact kwam. Maar op een gegeven moment moet je als schilder verder kunnen kijken dan de kleur rood, anders wordt het eentonig. Dat was bij Jessica niet moeilijk, ik zag meteen dat ze bijzonder was en dat ze een goed model voor me zou kunnen zijn. Maar hoe weet je dat bij de eerste blik die je op iemand werpt? Ik heb daar vaak over nagedacht en me er ook wel over verbaasd, maar tot nog toe liet m'n eerste indruk me nooit in de steek. Dat was met Eva zo en met Lotte en kortgeleden met Tjitske en Marina.   Toch is het niet zo dat die meiden allemaal op elkaar lijken. In tegendeel; ze zijn juist heel verschillend. Niet alleen verschillend i...

Blauw vat.  Een paar jaar geleden zou het niet bij me zijn opgekomen om een schilderij te maken waarop zo’n “lelijk” blauw vat prominent zichzelf staat te zijn. Te midden van een heleboel andere zooi waarvan je ook maar moeilijk kunt definiëren waar je nou eigenlijk precies naar zit te kijken. De meeste houvast wordt geboden door de ruimte; het interieur van een boeren schuur, met duidelijk herkenbaar een gietijzeren raam waar het licht over een volgestouwde werkbank naar binnen valt. Omwille van de compositie heb ik mij een kleine verbouwing veroorloofd; het raam zit namelijk in werkelijkheid een stuk verder naar links, maar dan kwam het in het schilderij ergens in het midden terecht en dat is niet echt mooi. ‘k Probeer met zaken die de aandacht trekken binnen een compositie, zoveel mogelijk uit het midden weg te blijven en pas dan intuïtief min of meer de gulden snede toe. Herkenbaar zijn nog wel twee flesjes, maar verder wordt het een beetje gissen; papier, oude lappen? Op de ...

Hoe een fascinatie een gezicht kreeg (deel 2) Een tijdje geleden werd ik gebeld door Pascal Verhees van Galerie Wildevuur; ze had een mailtje gekregen van ene Tjitske van Dijk, over het “modelleren voor de heer Jansen”. Ik was enigszins verbaasd want bij mijn weten ken ik geen Tjitske van Dijk. Ze had het wel schattig geformuleerd overigens. ’t Gaat via Ronald Soeliman schrijft ze erbij. Oh jee, dacht ik, Ronald in de bocht; heeft weer iets met rood haar gezien dat geschikt voor mij zou kunnen zijn. ‘k Heb hem al meerdere keren gezegd dat ik niet echt op zoek ben naar een nieuw model, omdat ik op Jessica nog lang niet uitgekeken ben. Ook duidelijk gemaakt dat alles met rood haar niet per definitie bruikbaar is. Dat ik daarin best wel kieskeurig ben en dat het er wel degelijk om gaat wie er aan dat rode haar vast zit. Pascalle zou het mailtje aan mij doorsturen; moest ik het verder maar met die Tjitske regelen.  Ronald bedoeld het natuurlijk allemaal goed, maar ik had hier eerlij...

Drents Museum.  Vandaag nog voor de tweede keer naar het Drents Museum geweest. Dit keer met Harma. En hoewel het best druk was konden we de tentoonstelling goed bekijken. Beetje geduld hebben en op je beurt wachten. Bij sommige werken blijf je ook wat langer stil staan dan bij andere. En er zijn erbij waar je maar niet van loskomt; doorlopen lijkt dan opeens heel moeilijk. Dat komt niet omdat die per definitie beter zijn dan anderen, maar ze raken je gewoon meer. Neem nou zo'n Andrew Wyeth, die weet je zo mee te slepen in zijn wereld. Die wereld is op het eerste gezicht helemaal niet zo bijzonder, integendeel zou ik haast zeggen. Wat dat betreft hangen er op de tentoonstelling veel spectaculairdere onderwerpen; indrukwekkende stadsgezichten en spiegelende etalageruiten vol snoep, interieurs van eetcafés met veel glimmend chroom; waanzinnig allemaal en ook zeer de moeite waard. Maar waarom zou ik nou het liefst zo'n Andrew Wyeth mee naar huis willen nemen? Ik heb daar vaak o...

Geen gewone dennenappel.   In mijn atelier hangen meerdere kastjes. De meeste hebben geen deurtjes en zijn vooral bedoeld om er stillevens in te zetten die ik vervolgens schilder. Het kleinste kistje dat er hangt kreeg ik vorig jaar voor m’n zestigste verjaardag van bevriende collega Klaas Werumeus Buning. Op het eerste gezicht niks bijzonders. Een gewoon kistje met daarin een dennenappel en een takje met wat gedroogde zwarte besjes. Bij nader onderzoek blijkt die dennenappel helemaal niet van een den afkomstig te zijn, maar van een spar. Die kennis heb ik natuurlijk zelf niet paraat, maar ‘k heb het voor de zekerheid even gegoogeld, want voor mijn gevoel zijn dennenappels wat ronder en deze is gewoon wel lang te noemen. Maar ook die constatering maakt het nog niet bijzonder, want kegels van sparren kun je ook in Nederland vinden. Toch hangt dat kistje daar niet voor niets een beetje prominent belangrijk te wezen.   In het voorjaar van 2016 ging Klaas met z’n vriendin op...

Walnoten. Een schetsboek is net een dagboek. Als je er doorheen bladert komen de herinneringen vanzelf weer boven. Waar je was en met wie en wat je is opgevallen. Pak hem beet twee jaar geleden was ik met zoon Eric op de koffie bij collega Ronald Soeliman. Dat is altijd beregezellig. Met de zon er volop bij zaten we heerlijk buiten op het terras. We hebben het dan voornamelijk over ons vak; het schilderen en over de kunst. De kunst in het algemeen en in het bijzonder. Hoe het was, hoe het er nu mee staat en waar het in vredesnaam naar toe moet. Dit alles natuurlijk doorspekt met de nodige relativerende humor, want anders is er geen doorkomen aan. Inmiddels maken ze mij de pis niet zo snel meer lauw en doe ik gewoon lekker mijn ding (vreselijke uitdrukking is dat overigens: “lekker je ding doen” en daarom laat ik hem ook gewoon staan) Tijdens zo’n gesprek geef je je ogen natuurlijk goed de kost, want je bent beeldend kunstenaar of je bent het niet. Je moet er niet aan denken dat je ie...

“Hoe leuk kun je het hebben met elkaar”.   “Hoe leuk kun je het hebben met elkaar”, was één van de gevleugelde uitspraken van Brunet Riegstra tijdens ons verblijf in het vakantiehuis van Annemarie de Groot. Het kwam meer dan eens voorbij: “hoe leuk kun je het hebben met elkaar?” Het lijkt een eenvoudig zinnetje, maar het is binnen de context van onze schilderweek in Frankrijk veel meer dan dat. Het dekt niet alleen de lading op een wonderschone manier, maar er spreekt ook iets van verwondering uit; dat zoiets nog mogelijk is. Want spreek je het uit met een vraagteken, of met een uitroepteken. Wat mij betreft; beide. Het idee om met een groep kunstenaars een week het landschap van de Bourgogne te schilderen vond z’n oorsprong afgelopen voorjaar, toen we een week op het zeilschip “Mars” hebben gewerkt. Dat was een grote groep; 24 man maar liefst. 24 Kunstenaars op een schip, gaat dat werken? Nou en of! Niks geen ego’s “bigger than life”, of mannetjes en madammekes die een beetje...

Plein-air adventures. Soms maak je afspraken en mijn idee daarover is dat je ze moet nakomen. Dat is het principe van een afspraak, want anders hoef je ze niet te maken. ‘k Heb er persoonlijk al goed de pest over in als mensen niet op een afgesproken tijdstip aanwezig zijn. Een kwartietje te laat oké; de brug stond open, maar je komt niet een half uur later aankakken.   Nou had ik met Ronald en Adriana een afspraak om vorige week donderdag in de buurt van Ruinen buiten te schilderen; ergens bij het Dwingelderveld.   Ronald is iemand die voor dag en dauw opstaat en ook op zo’n tijdstip in het veld kan staan. Dat gaat mij niet lukken. ‘k Kom doorgaans een stuk later m’n nest uit, maar ik ga ook later naar bed, zullen we maar zeggen. ‘k Heb ook wel even tijd nodig om op te starten. We vonden een compromis, wat inhield dat ik hem om 9.00 uur zou ophalen. Ik was er zelfs iets eerder, maar toen bleek al dat de voorspelling: warmste dag van 2016 uit zou komen. Wat warm! Normaal...

Chet. Binnen de popmuziek is het allang niet meer ongebruikelijk dat musici zich bedienen van geestverruimende middelen, ook wel aangeduid als drugs. Enerzijds ingegeven door het idee, dat je er betere muziek van gaat maken. Anderzijds om de hectiek rondom het popidolendom enigszins draaglijk te maken; dus om het domweg vol te kunnen houden. Dat drugsgebruik makkelijk kan ontsporen, mag inmiddels ook genoegzaam bekend zijn. De voorbeelden zijn legio. Wonder boven wonder loopt het soms op miraculeuze wijze ook nog goed af. Eric Clapton, David Crosby, James Taylor, waren echt grootgebruikers als het om geestverruimers gaat, toch lopen ze nog steeds “alive and kicking” rond. Maar verreweg de meesten leggen vroeg of laat het loodje. De legendarische club van 27 is daar het morbide bewijs van. Ook gasten die nog wel wat langer doorgingen, moeten uiteindelijk de strijdbijl neerleggen. Want dat is natuurlijk wel wat het op den duur wordt; een gevecht tegen de verslaving. Rory Gallagher” ove...