René Jansen - beeldend kunstenaar

Een nieuw stilleven. Tijdens een workshop Stilleven schilderen bij mij op het atelier, had ik opeens twee afzeggingen. Dat komt wel vaker voor en meestal komen die redelijk op tijd binnen, zodat er nog voor vervanging gezorgd kan worden. Maar dit keer werd er de avond van te voren afgebeld. Het groepje wat over bleef had ik na een inspirerend praatje aan het werk gezet. Ik ben dan niet iemand die er vanaf de eerste penseelstreek bovenop zit, want daar worden mensen alleen maar zenuwachtig van. Je moet ze even de kans geven zich op hun gemak te voelen zodat ze rustig aan een eerste opzet kunnen beginnen. Meestal doe ik dan even iets buiten beeld. In m’n witte kastje had ik een opstelling gemaakt met wat glaswerk, uitgebloeide roosjes en een kalebas, waar vreemd genoeg geen van de cursisten iets in zag. De keus viel op één van de andere opstellingen. Als er dan toch niemand dat witte kastje doet, misschien is het dan leuk als ik even mee schilder, kunnen ze meteen zien hoe ik zoiet...

Gamblin olieverf. Nieuw bij van Beek. Af en toe probeer ik qua materiaal wel eens wat nieuws uit. Zeker als ik over een bepaald product goede verhalen hoor. Wat olieverf betreft ben ik eigenlijk al jaren behoorlijk honkvast. Omdat ik behalve met penselen ook vaak m'n paletmes gebruik hou ik van stevige verf, waar je ook de nodige structuren mee kunt maken. Als de verf verdund moet worden gebruik ik een medium. Voor mij is dan de beste verf die van Oud Hollands Scheveningen. De verf bestaat uit enkel pigment vermengd met lijnolie, dus zonder toevoeging van vulmiddelen. Het is niet goedkoop, maar gezien de kwaliteit alleszins acceptabel.  Toen ik kortgeleden bij Flokstra, wat inmiddels Van Beek is geworden, wat nieuwe materialen ging kopen kreeg ik uit handen van Thijs Gaasendam een gratis tubetje van een Amerikaans merk genaamd Gamblin. "Probeer maar eens; ben benieuwd wat je ervan vind. 't Zou leuk zijn als je je bevindingen met collega's zou willen delen". Dus...

Nu bij Hornbach: Vermeer en Fabritius.   Toen het Mauritshuis van 2011 tot 2014 grondig werd verbouwd, is het wellicht beroemdste schilderij van Johannes Vermeer op wereldreis geweest. Het ging naar o.a. The Frick Collection in New York en naar het Tokyo Metropolitan Art Museum. Ter promotie werd het schilderij mega groot afgebeeld en ik kan mij niet van de indruk onttrekken dat sommige argeloze bezoekers bij het zien van het origineel toch lichtelijk teleurgesteld waren. Zeker in het land van groot, groter, grootst, is zo’n Vermeer gewoon klein. En dan hoeven we het al helemaal niet te hebben over “het puttertje” van Carel Fabritius, want dat kan zo op ware grote op het koektrommeltje van oma. Gelukkig heeft de kwaliteit van een kunstwerk niets van doen met de maat. In Nederland weten we dat met de mooiste Vermeers in het Rijks als geen ander; hoewel? Ik heb nog nooit klein werk de “Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst” zien winnen.  Dat er in de 19 e eeuw met de kom...

Twee tekeningen van Matthijs. Omdat ik eergisteren zo heb genoten van de tentoonstelling van Matthijs Röling in het Drents Museum, herinnerde ik me opeens dat ik hem vorig jaar twee keer heb getekend. Niet dat ie model voor me heeft gezeten, want daar is onze verstandhouding helemaal niet naar. We zijn niet bevriend en we kunnen rustig stellen dat ik hem beter ken dan hij mij.  De laatste keer dat we elkaar tegen het lijf liepen was op een tentoonstelling in De Weem van Henk Helmantel. Ik maakte hem een compliment over een schilderijtje dat er van hem hing en waar ik het net met Pieter Pander, die er ook rondliep over had; dat we het toch maar mooi allemaal van hem hebben geleerd. Hij mompelde op z’n bekende manier met het hoofd naar beneden iets onverstaanbaars en herhaalde een paar keer “ja, ja , ja”, maar had denk ik geen idee waar ik het over had. Een keer daarvoor bij een opening bij galerie Den Andel zag ie me voor Eddie Roos aan. Het maakt me niet uit, maar het illustreert w...

All by myself.   Vandaag helemaal alleen op stap. Harma vond het zonde van het mooie weer en bleef om die reden liever thuis; lees in de tuin. Ik snap dat wel, want ze moet morgen ook gewoon weer aan het werk en dan zit ze weer de hele dag binnen.  Ik keek al een tijdje uit naar een tentoonstelling in het Drents Museum. Die hebben een groot deel van de collectie van Cees Röling en van Ad en Willy Adriaansen geschonken gekregen. Het gaat hier enkel om werk van Matthijs Röling en omspant z’n gehele artistieke oeuvre. Van heel vroeg werk waarin hij nog een beetje zoekende is naar een eigen vorm, maar waar al wel naar voren komt dat hij tegen de toenmalige stroom van abstractie en conceptuele kunst in, vol overgave voor de figuratie kiest. Aanvankelijk lijkt hij een echte realist van minutieus geschilderde stillevens en fantasievoorstellingen, maar mede door fysieke problemen met z’n rechterhand komt hij tot een meer impressionistische benadering van z’n onderwerpen.  Hij ...

Hockney, Van Gogh en alle Rembrandts.   Vorige week een dagje Amsterdam gedaan met oudste zoon Thijs. Even in één dag twee “must see” tentoonstellingen er doorheen jassen. ‘k Wist van te voren dat het bikkelen zou worden, maar moet een keertje kunnen toch? Had bij voorbaat al een zootje ibuprofen geslikt vanwege een versleten knie en een rug die me van tijd tot tijd in de steek laat. Je moet er toch niet aan denken dat die kwaaltjes de pret zouden gaan bederven. We hadden besloten met de trein te gaan; in de daluren zoals dat zo mooi heet. Is een stuk goedkoper en lekker relax, want altijd een zitplaats.  Alles liep op rolletjes, dus we waren precies op de aangegeven tijd bij het van Gogh Museum. Daar was het lekker druk. Er is in de media behoorlijk wat aandacht aan deze tentoonstelling besteed dus dat was wel te verwachten. ‘k Geloof ook niet dat er eerder zo’n grote presentatie met werk van David Hockney in Nederland te zien is geweest. Ik had in ieder geval nog nooit iet...

Fascinatie. Hoewel de film: “Girl with a Pearl Earring” in 2003 verscheen, wist ik pas zo rond 2010 van het bestaan ervan. De film was toen natuurlijk al lang en breed uit de bioscoop verdwenen. Het gelijknamige boek van Tracy Chevalier uit 1998 kende ik ook niet. En ook al had ik van het bestaan geweten; is de kans dat ik het zou hebben gelezen vrij klein. Ik ben nou eenmaal geen lezer. Vermeer is daarentegen wel één van m’n favoriete kunstenaars. Toen ik de aankondiging van de film tegenkwam in de TV gids was ik wel meteen getriggerd; mede door de naam van Scarlett Johansson, die de rol van het beroemde meisje speelt. De film viel herhaaldelijk in de prijzen op internationale filmfestivals. Dat zegt niet altijd wat, maar deze keer wel; ik vond hem prachtig. Het verhaaltje is vrij dun, maar dat stoorde me niet. Cinematografisch is het echter een feest voor het oog. Prachtig hoe je wordt meegenomen in de sfeer van het Delft uit de 17e eeuw. Maar vooral de rol van Johansson maakte d...

Winterjas. Een portretje van Jessica in rode winterjas met bontkraag. De zoveelste in een reeks waar ik inmiddels al dik 3 jaar mee bezig ben. Ze kwam hier ooit een keertje vanwege haar rode haar model zitten. Ik heb wat met rood haar. Het is een bijzonder fenomeen dat samen met de blanke huid die ermee gepaard gaat van grote schoonheid is. In veel gevallen is er dan ook nog sprake van een flinke hoeveelheid sproetjes. Dat rode haar is er in veel schakeringen en kan variëren van licht tot donker. Maar ook de intensiteit van het rood kan van persoon tot persoon verschillen. Dat van Jessica zit er van toon een beetje tussen in. Dat geld ook voor het rood; ik heb dat namelijk wel eens roder gezien. Haar huidtint is weliswaar blank, maar toch niet zo licht dat het bijna van porselein lijkt, wat bij sommige roodharigen toch echt wel het geval is. En ze heeft geen sproetjes. Toen ze voor het eerst op m’n atelier kwam, moest ze nog 13 worden, maar zag ze er zoals zoveel meisjes van die leef...

Tonke. Voor m’n workshops en masterclasses kan ik inmiddels putten uit een aantal modellen, die niet alleen erg mooi zijn om naar te werken, maar die het ook nog eens leuk vinden om te doen. Ik denk ook dat dat belangrijk is voor het resultaat; dat er een soort van wisselwerking ontstaat tussen de maker van een portret en de geportretteerde. En ook dat degene die model zit belangstelling heeft voor wat er uiteindelijk op het doek op of papier komt. Meestal zijn het modellen die ik zelf ook voor m’n werk gebruik. Doordat ik ze zelf al vaak heb getekend of geschilderd kan ik tijdens de lessen ook de juiste aanwijzingen geven; ik zie meteen als er iets niet klopt, of juist wel. Soms is het toch prettig om er weer eens een nieuw gezicht bij te hebben. Niet omdat je uitgekeken raakt op iemand; je kunt in mijn optiek niet vaak genoeg naar een interessant gegeven terugkeren, mede omdat je er steeds weer iets nieuws in kunt zien en ontdekken. Daar komt nog bij dat als je jaren achtereen met d...

Nieuw wandje met tekeningen. Af en toe verhangen we onze kunst, of we maken een compleet nieuw wandje. In de loop der tijd hebben we een aardige collectie opgebouwd en inmiddels is het zoveel dat we al min of meer een ophang probleem hebben. Denk nou niet dat we toe zijn aan een privé museum om die enorme hoeveelheid kunst te kunnen herbergen; we zijn gewoon klein behuisd, dus met de kwantiteit valt het reuze mee. Om die reden hebben we dan ook kleine kunst. Klein van afmeting wel te verstaan, maar wel van in onze ogen grootse kunstenaars. Veelal zijn dat bevriende collega’s, waar je soms eens iets mee ruilt als er wederzijdse bewondering voor het werk is. Je moet dat dan wel zeker van elkaar weten, want anders kunnen er ook weer rare misverstanden ontstaan. Je zult zo’n ruil maar voorstellen aan iemand die jou werk drie keer ruk vind; dat gaat natuurlijk vreselijk ongemakkelijk worden. Enige voorzichtigheid is hier wel geboden, maar ‘k heb me gelukkig nog nooit vergist. Als we een k...

“Dat werkje ga je dus niet verkopen”. Gisteren was het dus wel een echte prutdag op Vlieland. Grijs, grauw, regenachtig en nog koud ook. Dus eindelijk de lange broek aan en sokken met dichte schoenen. Ook de trui maar uit de kast getrokken, we zijn nou toch bezig. Sjaal om; je hoort mij niet klagen. ‘k Heb eerst een poosje op de computer gezeten en een paar YouTube filmpjes bekeken. Tussendoor nog wat gefacebookt en m’n e-mail gecheckt. Maar na verloop van tijd zat ik me domweg te vervelen. Nog even geprobeerd om wat te lezen, maar ‘k kon m’n kop er helemaal niet bijhouden. Je kent dat wel; je leest een bladzijde en net als je hem wilt omslaan, vraag je je af wat je nou eigenlijk hebt gelezen. Dan maar een beetje bladeren door m’n fotobestanden. Met name die van Vlieland; we zijn daar nou toch. ‘k Kom op dit eiland al zo lang en zo vaak dat ik me er gaandeweg over verbaasde dat sommige foto’s al niet meer correspondeerden met hoe het er nu uitziet. ’t Is of veranderd of gewoon hele...

Je maakt wat mee.  Kunstenaars heb je in allerlei soorten en maten en categoriseren kun je ze op vele manieren. Bijvoorbeeld in binnen schilders en buiten schilders. Of om binnen het jargon te blijven: atelier schilders en “en plein air” schilders. De term: plein air is Frans en stamt uit de tijd dat de Franse impressionisten met de komst van de tubeverf erop uit trokken om het landschap ter plekke vast te leggen. Het blijft voor mij een beetje een elitaire omschrijving voor buiten schilderen. Ik ben eigenlijk altijd een typische atelier schilder geweest totdat ik Ronald Soeliman leerde kennen. Sinds ik Ronald ken en dat is inmiddels al heel wat jaren, ben ik parttime plein air schilder; wat zoveel wil zeggen als af en toe erbij. Ronald is een echte en zo ken ik er nog wel een paar. Ik zal dat nooit worden omdat ik de rust en het gemak van m’n atelier veel te lief heb. Ik zal ook nooit alleen maar tevreden kunnen zijn met een snelle impressie; hoe goed die soms ook lukt. Dat je...

Wanneer is iets af.  Altijd moeilijk, de vraag; wanneer is iets af. Het maakt niet uit of je nog maar net schildert of dat je er al je hele leven mee bezig bent. Het moment waarop je besluit te stoppen, blijft een moeilijke en ook niet altijd onherroepelijk. Je kunt namelijk ook weer op je besluit terug komen. Zo kan iets al maanden af zijn, maar dan opeens bij een hernieuwde blik niet en zit je er tegen beter weten in weer in te rommelen. Dit soort escapades zijn niet ongevaarlijk, want voordat je het weet ben je het ding aan het verprutsen. Soms is dat niet het geval, maar doet zich wel de vraag voor of het er allemaal beter op is geworden; of je alleen maar iets hebt toegevoegd dat weliswaar niet verkeert is, maar is het er ook beter van geworden? Zo kwam ik een fotootje tegen van een studie van Villa Cementina in Frankrijk. Ik heb het schilderijtje daar ter plekke geschilderd en ben op een gegeven moment gestopt. Het was niet af, maar wat er stond beviel me wel. ‘k Kon er la...