René Jansen - beeldend kunstenaar

Trapje. Als je iedere zomer je vakantie doorbrengt op hetzelfde eiland en er daarbuiten ook nog geregeld komt, dan kun je denk ik wel spreken van een zekere verslaving; sommigen zeggen wel gekscherend; een afwijking. Als dat zo is, is het wel één van het prettige soort. Natuurlijk heb ik wel iets meer van de wereld gezien dan dat ene eiland. Ik ben zelfs al een aantal keren in het buitenland geweest! Maar het eiland Vlieland, want daar heb ik het over, blijft voor mij de ultieme vakantiebestemming. Ik kom er al vanaf m’n geboorte en het voelt sindsdien als een tweede thuis. Voor iemand van het type huismus ideaal. Nou is het zo dat vakantie voor mij ook echt vakantie is en dat houd in dat ik dan niets hoef en niks moet. Je hoeft niet van alles te bekijken omdat je alles al tig keer hebt gezien en ik moet nergens naar toe want ik ben er al. Dat maakt dat ik me volledig kan overgeven aan wat ze wel het “eilandgevoel” noemen. Is er iets fijner? Nou één of twee dingetjes misschien. Het ...

Houtstek. Jaren geleden werkte Harma in ons dorp op het biologisch dynamisch zaadteeltbedrijf “de Bolster”; om precies te zijn van 2001 tot 2005. De eigenaar ging toen met pensioen en heeft het bedrijf verkocht. Helaas is het verhuisd naar Epe en hield het in Kiel-windeweer op te bestaan. Jammer, want ze vond het mooi werk met prettige collega’s, die prima met elkaar door één deur konden. Eén van die collega’s was Maritha, die toen nog moest bevallen van dochtertje Jessica, die bijna 13 jaar later zou uitgroeien tot “mijn” meisje met het rode haar.   Naar aanleiding van een grote groepstentoonstelling bij Museum Møhlmann, waar ik een aantal portretten van Jessica had hangen, kwamen we weer met elkaar in contact. Na een scheiding zijn ze verhuisd naar een Rijks Monumentale boerderij een dorp verderop. Daar is Maritha een eigen kleinschalig bedrijfje begonnen, waar ze biologische groente en fruit teelt en verkoopt. Hoewel ze vertelde dat ze niets met kunst heeft (hoeft ook helemaa...

Far from Needham, ver van Emmen. Er is een schilderij van Andrew Wyeth met de titel:"Far from Needham". Het stelt een zwerfkei voor in de buurt van het plaatsje Needham, waar de Wyeth’s een tijdje hebben gewoond, voordat ze naar Chadds Ford, aan de oostkust van America verhuisden. Op de achtergrond is wat ze in Amerika een „witches broom tree" noemen te zien. Een boom die waarschijnlijk als gevolg van een blikseminslag z’n top heeft verloren en als reactie daarop als een bezetene is gaan uitlopen, met als gevolg een enorme bezem in de top van de boom. Op de voorgrond, haast beeldvullend de zwerfkei. Het kleurgebruik is uiterst sober. Veel grijzen en zwart. In de lucht gebeurt niets. Je zult bij Wyeth niet snel een indrukwekkende wolkenpartij tegen komen.  Oké, in z’n hele vroege aquarellen zien we inderdaad witte wolken tegen een intens ultramarijn blauwe lucht, maar al vrij snel zijn de kleurtjes van de baan en bedient hij zich tot ergernis van z’n vader van een paar ...

Schoonmaakplankje. Een tijdje geleden poste ik een schilderij van een wasbak. Die wasbak staat bij mijn zwager in de schuur en ik geef het toe, enigszins geïnspireerd door het werk van Antonio Lopez Garcia dacht ik; kan ik daar wat mee? Niet in de trant van: als hij het kan, kan ik het ook; ik zou niet durven! Maar meer als een uitdaging voor mezelf, want bij het aanschouwen van het tafereel denk je niet meteen: oh wat prachtig. Dat is het namelijk niet. Je kunt het hoogstens intrigerend noemen, maar dan moet je nog goed je best doen om er iets schilderbaars in te zien.  En toch vroeg ik me af of je daar iets van zou kunnen maken dat boven de banaliteit van het alledaagse uitstijgt. Dat je door het te schilderen, het een bepaalde schoonheid kunt meegeven. Inmiddels zijn we drie geschilderde versies en een potloodtekening verder, dus dat ging niet onaardig. Nou hangt er boven die wasbak een houten rekje met wat schoonmaakspulletjes, zoals je die wel meer tegenkomt in schuurtjes. O...

Hoe een fascinatie een gezicht kreeg. In een vorig stukje getiteld: “rood haar” sprak ik al eens de vurige wens uit om ooit nog eens een roodharige te mogen schilderen. Ik zou haar op een voetstuk plaatsen en m’n bewondering voor het fenomeen uitdrukken in verf; althans voor zover dat binnen mijn mogelijkheden zou liggen. Ik had de lat bij voorbaat al zo hoog liggen, dat het haast onbegonnen werk leek. Maar uitdagingen zijn er om te worden aangegaan en fascinaties kunnen gemakkelijk tot obsessies leiden en zover gaat het bij mij toch ook weer niet. Soms komen dingen vanzelf op je pad en dan blijkt dat ook gewoon de leukste weg te zijn. In het Engels bekt dat heerlijk: “if something's meant to be, it’ll come to you naturally”.  Zo ging het ook met mijn fascinatie voor dat rode haar; want nog dezelfde avond kreeg ik naar aanleiding van dat stukje een mailtje van een “bonusmoeder” (het zijn haar eigen woorden!) dat ze er eentje op de bank had zitten. Ze wordt in september 13, maar z...

Een Victoriaanse schoonheid bij Wildevuur. Gisteren een erg leuke en gezellige middag met Lotte en haar moeder Korrie gehad bij galerie Wildevuur. Lotte stond ongeveer een jaar geleden model voor wat uiteindelijk het schilderij: “Victorian Beauty” werd. Het schilderij ging al vrij snel na voltooiing de wijde wereld in. Eerst naar de Realistenbeurs in Amsterdam met galerie Den Andel. Een aantal maanden later hing het op een tentoonstelling in die galerie, samen met het werk va n Flip Gaasendam. Lotte en haar moeder hadden het uiteindelijke resultaat nog niet eerder in het echt gezien. Ik had natuurlijk wel een fotootje via de mail gestuurd, maar dat is toch altijd anders dan “the real thing”. Toen ik Lotte voor het eerst vanuit een ooghoek op m’n netvlies kreeg en geloof me dat zijn altijd de leukste momenten voor een schilder: dat iemand “out of the blue” je schildersoog in vervoering brengt, moest ik meteen denken aan de schilder John Singer Sargent en het Engeland van het Victoriaa...

Griet.   In 2003 kwam de film: “Girl with a pearl earring” uit. Ik heb die film nooit in de bioscoop gezien, maar via via hoorde ik dat het om iets bijzonders ging. En als de naam Johannes Vermeer valt ben ik sowieso getriggert. Iedereen loopt altijd zo weg met Rembrandt en terecht! Maar zonder hem tekort te doen; Vermeer sprak altijd al meer tot mijn verbeelding. Waarom? Ik zou het eigenlijk niet precies weten en dat is prima. Ik hou het op iets magisch, iets onbenoembaars.  Magie valt sowieso te prefereren boven analyse, vind ik. Het moet zo rond 2008/ 2009 geweest zijn dat de film voor het eerst op TV kwam en vanaf dat moment heb ik hem denk ik 4 of 5 keer gezien. Het verteld het ontstaan van het schilderij: “het meisje met de parel”. Voor wie het wil zien, het bevind zich in de collectie van het Mauritshuis. Het verhaal is volledig fictief. Over de achtergrond van het schilderij is n.l. niets bekend, laat staan dat we weten wie er model voor heeft gestaan. Dat is helem...

Een voorwoord. In de loop der tijd heb ik al heel wat openingen van tentoonstellingen meegemaakt en dan bedoel ik niet alleen die van mezelf, maar ook van collega kunstenaars. Bij zo’n opening hoort op de één of andere manier een toespraak of een welkomstwoord. En daar heb ik er ook een flink aantal van mogen en in sommige gevallen moeten aanhoren. ‘k Ga daar maar verder niet op in, omdat de slappe lach vaak moeilijk te onderdrukken was. Onbedoeld grappig is toch iets anders dan echt grappig.  Het mooiste is natuurlijk als je als galerie een “Bekende Nederlander” kunt strikken. Je krijgt dan geheid meer volk over de vloer, maar die komen dan weer om een andere reden dan de bedoeling is en ik weet niet of je daar als galeriehouder om staat te springen. Zo zag ik eens op de allereerste opening bij galerie Zofier, Peter Faber helemaal los gaan. Ook Siep van De Kast deed al eens iets bij een opening daar; je kon wel op de koppen lopen! Maar toen Siep eenmaal klaar was……? De ene kunst...

Nefertiti. Portrettekenen, c.q. schilderen is misschien wel het boeiendste van alle genres binnen de schilderkunst. ’t Is in ieder geval één van de populairste en meest direct aansprekende. Vreemd is dat niet, want je kijkt per slot van rekening naar een soortgenoot en dat schept een band. Toch is het niet zo dat elk hoofd schilderbaar is; althans niet voor mij. Met het mes op de keel komt er natuurlijk altijd wel iets uit. En in de opdrachtensfeer moet je soms van de nood een   deugd maken, wat ook wel weer een uitdaging kan zijn; de voldoening is des te groter als het lukt.  Nee, het liefst zoek ik zelf m’n modellen uit, of nog beter; ze komen op m’n pad. Het mooiste is als ze zich sluimerend in je omgeving ophouden en dan opeens, door iets wat ze dragen , of door een bepaalde beweging of houding valt je oog erop en wordt het bijzonder. Niet zelden speelt het licht daarin een cruciale rol. Licht is ongrijpbaar; magisch zelfs, het ene moment is er niets en dan, door een kl...

Haantjeduin. Op m’n eerstvolgende expositie bij galerie Wildevuur, komt o.a. een tekeningetje van Haantjeduin te hangen. Haantjeduin is het hoogste punt op de Hondsrug en is gelegen in de Emmerdennen, een bos vlakbij Emmen. Ik groeide daar in de jaren 60 en 70 op en was vaker in het bos te vinden, dan ergens anders.   Naast de vele hunebedden was Haantjeduin één van m’n favoriete hangplekken. Op zich was het niet eens zo groot; het bestond uit een hoog duin, met daaromheen een aantal kleinere. Maar wat het zo bijzonder maakte, waren de bomen. Een aantal vliegdennen, waarvan de wortels in de loop der tijd ten gevolge van de wind, bloot zijn komen te liggen. Het lijkt nog het meest op een mangrovebos, maar dan in het klein en met zand in plaats van water. Het was een ideale speelplek voor een jongen die zich toen vooral identificeerde met indianen en school totaal niet relevant vond. Vorig jaar besloot ik er na ruim 40 jaar weer eens naartoe te gaan. ‘k Was vooral benieuwd of het...

Rood haar. Vorig jaar viel het me al op en dit jaar weer; een bovengemiddeld aantal roodharigen op Vlieland. Je ziet ze in de bediening van eetcafé “De Bolder”, op de camping, maar ook in de Dorpsstraat en op het strand. Als zoiets je eenmaal opvalt, ga je er automatisch meer op letten en dan zijn ze opeens overal. Voor alle duidelijkheid: ik vind dat allerminst vervelend, want ik hou erg van rood. Rood zet de zintuigen op scherp, het bloed gaat er sneller van stromen, kortom : red is hot.   Ik nam mij voor om een keer als de boot aankomt het aantal roodharigen te tellen. Dit begint al verdacht veel op een afwijking te lijken; zoiets doe je toch niet? Toch wel. Het is aan de andere kant ook weer vrij onschuldig, want er is niemand die weet wat je nou precies aan het doen bent. Ik koos de vrijdagmiddagboot, dat is doorgaans een volle boot, zeker in het hoogseizoen. Ik zag 8 meisjes van zo tussen de 12 en 20 jaar, één jongen van een jaar of 7, een jongeman van ongeveer 18 en drie ...

Sandra Kruisbrink en een boom uit Kiel. Van de week rolde de nieuwe Tableau in de brievenbus. Een zogenaamd fine arts magazine waar ik al sinds m'n academietijd op geabonneerd ben. Vaak overwogen om het op te zeggen, maar ik denk dat ik dan helemaal niet meer weet wat er in de kunstwereld gaande is en ik wou toch nog wel een beetje op de hoogte blijven. Ik blader het altijd even snel door om te kijken of er iets interessants instaat, want het blad bestaat ook voor een groot d eel uit advertenties. M'n oog bleef eigenlijk al heel snel hangen op pagina 14 en 15, waarop 5 tekeningen waren afgebeeld, gemaakt door Sandra Kruisbrink.  Nou ken ik haar niet echt, maar ik weet wie ze is (hmm lekker vaag) Maar goed, 4 ervan hadden als onderwerp een boom, waarvan er twee weer heel erg op elkaar leken. Maar het was niet zomaar een boom, 'k zag meteen dat het om een specifieke boom ging. Sterker nog, ik had het gevoel die boom te kennen. Even naar de titel kijken: "Kiel Windeweer...

Een eerlijk portret.   Elk jaar maak ik tenminste één zelfportret, maar vaak zijn dat er meer. Dat heb ik al heel lang geleden met mezelf afgesproken. Waarom? Ja, waarom maken sommige kunstenaars zelfportretten en doen anderen dat nooit. Het is bij mij in ieder geval niet uit ijdeltuiterij of omdat ik mezelf nou zo interessant vind. Als ik even terug ga in de tijd, dan kan ik me niet herinneren dat ik mezelf voor m'n academietijd vaak heb getekend, laat staan geschilderd. Hoewel ik er in die tijd n atuurlijk op m'n mooist bijliep. In m'n platenkast staat een LP van Deep Purple's : "Who do we think we are" die opgeleukt is met een Medusa-achtig zelfportretje; dus met veel slangen om het hoofd. Niet bepaald een dingetje waarbij de aandachtige bestudering van het eigen gelaat centraal staat, maar eerder gericht op een vorm van vervreemding en onbehagen.  Eenmaal op de academie werd mijn manier van kijken toch wel heel snel anders. Dat had natuurlijk ook te ma...

Vooroordelen. "En plein air" heet het met een duur woord, maar ik zeg altijd: "buiten schilderen", wat op hetzelfde neerkomt. Er zijn schilders die er hun specialisme van hebben gemaakt en net als de Franse Impressionisten en de schilders van de Haagse School ,in weer of geen weer buiten werken. Schilders als Joost Doornik en Roos Schuring staan rustig uren in de kou, of met harde stormachtige wind aan de kust te schilderen. Eigenlijk hoort Ronald Soeliman daar ook wel b ij. Hoewel hij ook veelvuldig in z'n atelier te vinden is, zijn z'n beste werken vaak buiten geschilderd, of hebben in ieder geval daar hun oorsprong. Het zijn kunstenaars die extra geïnspireerd raken door die optimale beleving van het landschap en ik snap dat wel. Ik ben nog niet zover. Net als bij wandelen, fietsen en vissen heb ik er het liefst mooi weer bij. Je zou mij dus meer een zondagsschilder kunnen noemen. Daar is niks mis mee, als je het maar van jezelf weet. Het geeft verder ook...

Johannes Vermeer?    Een tijdje terug keek ik eens op m'n website, want die wordt af en toe door Harma bijgewerkt in verband met tentoonstellingen e.d. en het viel me op dat daar zo weinig opstond. Ik wordt straks 59 en stelde me zo voor dat wanneer mensen mij niet kennen en op m'n website terecht komen, om wat voor reden dan ook, ze best wel eens zouden kunnen denken: "Nou die heeft de kantjes er ook maar een beetje bij af gelopen, wie denkt ie wel dat ie is; Johannes Vermeer?" En hiermee doel ik natuurlijk niet op de kwaliteit van de man ('k kom er vooralsnog niet in de buurt en dat gaat ook niet meer gebeuren), maar om het feit dat er maar 37 werken van de meester uit Delft bekend zijn. Kortom het moest maar eens een beetje opgefrist en vooral wat substantiëler worden. Nou is m'n werkwijze de laatste 6 à 7 jaar toch wel wat veranderd, dus dat is meteen een mooie gelegenheid om dat ook op de website te laten zien. In de eerste plaats wissel ik het stille...

Nieuwe zeepjes. Ik heb me wel eens afgevraagd of alles in principe een onderwerp kan zijn waar je als beeldend kunstenaar mee uit de voeten kunt. En ik denk dat dat zo is. De enige beperking die ik kan bedenken is de kunstenaar zelf. Gelukkig is het ook zo dat je door die ongelooflijke hoeveelheid beelden die je dagelijks over je uitgestort krijgt, zelf al een selectie maakt. En da's maar goed ook, want anders kun je er wel knettergek van worden. Toch kom ik vaak dingen tegen   waarvan ik denk: kan ik daar wat mee? Meestal laat ik zo'n gedachte eerst even een paar dagen bezinken. Vaak verdwijnt het uit m'n hoofd en dan weet ik: dat was niks. Maar soms blijft het hangen en dan moet je het serieus nemen. Meestal begin ik dan met een klein schetsje, gewoon om te kijken of je er plezier aan beleefd, want zonder de leut kan ik er niks van bakken. En van daaruit gaat het groeien: of niet. Een tijdje terug kwam Harma na een middagje shoppen met haar zussen thuis met nieuwe zeep...